Yapısal Reformlar Üzerine

       Son zamanlarda ekonominin sürekli çalkantı halinde olması, sanal ortamdan yapılan açıklamalarla bile dolar kurunun zik zaklar çizmesi, ve ekonominin sıcak para olgusuna dayanmasından mütevellit yaşanan sıkıntılar yapısal reformların kaçınılmaz olduğunu ve en kısa zamanda sosyal, siyasal ve ekonomi alanlarinda reform çalışmaları olmasını gerekli kılıyor. Peki bu derece öneme haiz yapısal reformlar nedir?
      Mahfi Eğilmez'in tanımına göre Yapısal reform, bir sistemin daha verimli çalışabilmesi ve şoklara karşı daha dayanıklı hale getirilebilmesi için o sistemin yeniden yapılandırılması olarak tanımlanabilir. (Mahfi egilmez 2015)
      Yapisal reformlar birçok alanda yapılması gereken degisimler veya dönüşümlerdir.bu alanlar siyasal, sosyal ve ekonomik alanlarda olmakla birlikte alt dallara da ayrilmaktadir. Aşağıdaki tabloda yapısal reformların dalları mevcut durumları yapılması gerekli olan reformları göstermektedir.

Yapısal Reform	Durum	Yapılacak reformlar
Anayasa	Mevcut Anayasa uygulanmıyor, uygulansa da çağdaş dünyaya uyum sağlamaya yeterli değil.	Çağdaş dünyaya uygun bir anayasa yapılmalı ve uyulmaması halinde cezalar net bir biçimde belirtilmeli.
Yargı sistemi	Bağımsız değil. Bu sistem düzelmeden çağdaş uygarlığı yakalamak mümkün değil.	Yürütmeden bağımsız yargı sistemine geçilmesi gerekir. HSYK’da hükümet temsilcisi olmamalı.
Eğitim reformu	Ezbere dayalı bir eğitim sistemi uygulanıyor. Eğitimini tamamlayan gençler analiz yapmayı bilmiyorlar. O nedenle buluş yapan kuşaklar yetiştirilemiyor.	Bilimsel, sorgulayıcı, analitik düşünmeye yönelik bir eğitim sistemine geçilmeli. Felsefe, psikoloji, sosyoloji, mantık, biyoloji dersleri lisede zorunlu olmalı. YÖK kaldırılmalı, üniversiteler özerk yapılara dönüştürülmeli.
Mali sektör reformu	2001 krizi sonrasında büyük ölçüde yapıldı.	Banka ve sigorta muameleleri vergisi kaldırılmalı.
Vergi reformu	Toplam vergi tahsilâtının % 30 – 35’ i dolaysız, % 65 – 70’i dolaylı vergilerden oluşuyor. Bu, gelir dağılımı adaletsizliğini körüklüyor.	Vergi tahsilâtında oranların % 45 – 50 dolaysız, % 55 – 50 dolaylı vergilerden oluşacak biçimde sistem reformu yapılması gerekiyor.
Bütçe reformu	2001 krizi sonrasında reform yapıldıysa da bütçe dengesi hala bir seferlik gelirlerle sağlanıyor.	Bütçenin bir seferlik gelirlerle finanse edilmesi uygulamasının azaltılarak sürekli gelirlere ağırlık veren bir yapıya kavuşturulması gerekiyor.
Yerli üretimi geliştirme reformu	Teşvik sistemi uygulanıyor ama etkin olmadığı gibi tam olarak hangi amaca yöneldiği de net değil.	Geçici ve kısmi ithal ikamesi yöntemiyle, içeride üretilmesi mümkün olduğu halde ithal edilen malların üretilmesini sağlamak için teşvik sistemini etkin biçimde kullanma hedeflenmeli.
Kayıt dışılığın önlenmesi	Vergi dışılık yaygın bir görünüm sergiliyor. Bu yaygınlık kayıt dışılığı da büyütüyor.	Etkin vergi yönetimi ve bağımsız vergi denetimine geçiş gerekir. Vergi Denetim Kurulu, idareden bağımsız olmalı.
Enerji üretimi	Akarsulardan enerji elde etme alanı başta olmak üzere bu alanda oldukça girişim var.	Güneş enerjisi, rüzgâr enerjisi gibi alternatif enerji kaynaklarının daha fazla kullanılmasının teşvik edilmesi gerekir.
Sosyal güvenlik ve sağlık reformu	Sosyal güvenlik sistemi ve sağlık sistemi açık vermeye devam ediyor.	Sistemin açık vermesinin önlenmesi için primler ve sağlık giderlerine katılımlar gözden geçirilmeli, emeklilik düzenlemesi yenilenmeli.
Bağımsız kurumlar	Yürütmenin müdahalesi söz konusu olmaya devam ediyor.	İdari, mali ve hukuki çerçevede bağımsız hale getirilmeliler.
AB üyeliği	Son derecede ağır yürüyen bir müzakere süreci içinde bulunuluyor.	Müzakere sürecini hızlandırarak AB üyeliğini bir an önce sonuçlandırmak temel hedef olmalı.

 www.fortuneturkey.com/yapisal-reformlar

      Ilk adım klarak yargı alanında yapılacak reform hareketleri ile yargı bağimsizliğı sağlanmalı ve özel mülkiyet koruma altına alınarak yerli ve yabancı yatırımcıya bu konuda güven verilmeli. Onceki hükümetler ve dönemlerde anayasada yapılması beklenen reformlarda fırsatlar kaçırılmış olsa da anayasa ve yargı reformu önem kazanmaktadır. Diğer bir reform alani olan eğitimde ezberci eğitimin önüne geçilerek eğitim alaninda kaliteli eğitim dönemine geçilmeli. Eğitim alaninda yapilmasi gerekli olan bir diger faaliyet meslek liseleri marifetiyle üretim sektörüne kalifiye eleman kazandırmak olacaktir. Vergi reformu ile adil vergilendirme alanı oluşturulmalı ve verginin asıl amacı olan makul sekilde gelir oluşturulması sağlanırken hem üretici hem tüketici vergi yükü altında ezilmemeli. Üretim alaninda yapılacak dönüşümlerle de yerli malı kullanmaya ve üretmeye yönelik teşviklerle ithalat kısılarak cari açığın azaltılması sağlanmalıdır. Tüm bunlara ek olarak son zamanlarda bekleme odasına alınan AB ile müzakerelere hız vererek Batı ile işbirliği içerisinde olunmalıdır. 

      Son zamanlarda yaşanan ekonomik olumsuzluklar TL nin Dolar karşısındaki hızli değer kaybı, yükselen enflasyon ve işsizlik rakamları ve Türkiye ekonomisinin slumpflasyon içinde olduğu yonundeki görüşler ki doğruluk payı oldukça yüksektir. Slmpflasyon tanim itibari ile bir ekonominin enflasyon artarken ekonominin küçülmesi olarak tanımlanır ki bu durumda 2018 son çeyreğinde küçülen Türkiye ekonomisi slmpflasyon gerçeği ile karşı karşıyadır.

      Türkiye ekonomisini bu sarmaldan çıkarabilmek ve küskün ve korkmuş olan yerli ve yabancı yatirimciya güven vererek yapisal reformlar bir an önce hayata geçirilmesi elzemdir.